KASLARIN YAPISI

İskeletimizi hareket ettiren yapılar kaslarımızdır.İnsan vücudunun hemen hemen yarısını kaslar oluşturur.Kaslarımızın çalışması için bir uyartının olması gerekir.Kaslarımız kas hücrelerinden oluşur.Kas hücreleri bir araya gelerek kas liflerini,kas lifleri de bir araya gelerek kasları oluştururlar.Kasların en önemli özellikleri:

_Uyartıları,kas içinde bir baştan diğer başa kadar iletir.
_Uyartılara,kasılma ve gevşeme şeklinde cevap verirler.
_ Uyartılara cevap verirken kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürürler.
_Kısmen destek görevi yaparlar.

Kaslar,iskeletle beraber canlıya hem destek olur hem de iskeletin hareketini sağlar.İskeletin dikliği ve organizmanın şekil alması kaslar sayesinde olur.Omurgalılarda kaslar,eklemlerle birbirine bağlanmış olan iskeleti,kasılıp gevşeme ile hareket etmesini sağlar.Ayrıca omurgalılarda iç organların yapısında yer alan kaslar bu organlarda da hareketi sa ğlar.Örneğin sindirim sistemimizdeki kasların kasılması besinin sindirim borusunda ilerlemesini gerçekleştirir.Canlılarda yapılarına göre iki tip kas vardır.Bunlar düz kas ve çizgili kaslardır.

DÜZ KASLAR

İsteğimiz dışında çalışan kaslardır.Hareketleri yavaş ve uzun sürelidir.Sindirim sistemi,boşaltım sistemi,dolaşım sistemi,solunum sistemi ve üreme sisteminde yer alan organların yapısında düz kaslar bulunur.Organların görevine göre halka ve çapraz şeklinde yerleşmiştir.Düz kas hücreleri mekik şeklindedir.Hücre zarlarına sarkolemma,sitoplazmasına ise sarkoplazma denir.Hücrenin ortasında çekirdeği bulunur.Sitoplazmada boyuna uzanan iplikcikler vardır.Bu iplikçiklere miyofibril denir.Miyofibriller kasılmayı sağlar.

ÇİZGİLİ KASLAR

İsteğimizle çalışan kaslardır.Hareketleri hızlı,ancak kısa sürelidir,çabuk yorulurlar.İskeletimizi oluşturan kaslar çizgili kaslardır.Çizgili kaslara iskelet kasları da denir.Gözde,ağızda,yüzde,sırtta,karında ve üyeler gibi organlarda yer alırlar.Bu organların çalışmasına uygun olarak halka,yelpaze,iğ veya uzun silindir şeklinde olabilirler.Çizgili kas hücrelerindeki miyofibriller açık ve koyu bantlar şeklindedir.Çekirdekleri fazla,mitokondrileri boldur.

Çizgili kaslarda görülen bantlar aktin ve miyozin denilen ipliklerden oluşur.Çizgili kaslar mikroskopta incelendiğinde bazı bölgelerin ışığı az kırdığı bazı bölgelerin ise ışıgı çok kırdığı görülür.Işığı az kıran bölgeler açık renkli,çok kıran bölgeler koyu renkli görülür.Işığı az kıran bölgeye "I bandı" veya "izotrop" bölge denir.Işığı çok kıran bölgeye "A bandı" veya "anizotrop" bölge denir.
I bandı koyu renkli "Z" çizgisi ile iki eşit parçaya ayrılır.A bandı ise açık renkli "H" bandı" ile ikiye ayrılır.
Kas telciklerinde kalın olan iplikçiklere "miyozin" ince olanlara "aktin" denir.Miyozin ve aktin protein yapısındadır.

Çizgili ve düz kaslardan başka kalp kası da ayrı bir özelliğe sahiptir.Kalp kası çizgili kas özelliğindedir.Ancak isteğimiz dışında çalışırlar.Kalp kasının lifleri fazla dallanmıştır.Kalp kası kendi kendisini uyarabilir.


KASLARIN KASILMASI

Kasların kasılmasını en iyi açıklayan hipotez Huxley ve arkadaşları tarafından ileri sürülen kayan iplikler hipotezidir.
Kaslarda kasılma birimi olarak sarkomer kabul edilir.Sarkomer iki Z çizgisi arasındadır.Z çizgisi I bandını ikiye ayırır.Kasılma sırasında iki Z çizgisi birbirine yaklaşır.Z çizgisi birbirine yaklaşınca sarkomerin boyu kısalır.Kasılma esnasında A bandının boyu değişmez.I bandı kısalır H bandı aktin ipliklerin birbirine yaklaşmasından dolayı görülmez.İşte iki Z çizgisi birbirine yaklaştığında kasın boyu kısalır ve kas kasılır.Kas gevşeyince iki Z çizgisi birbirinden uzaklaşır.Yani sarkomer ilk halini alır.Kasılma ve gevşeme sırasında aktin ve miyozin iplikleri arasında kaymaya benzer bir hareket görülür.

Gevşeme Durumu



Kasılma Durumu


GERİ