1940’lý yýllarda týpký havacýlýðýn öncülerinden Otto Lilienthall gibi
         yamaçlardan koþarak havalanan ve aþaðýya kadar süzülerek inen yeni bir
         hava aracýnýn denemeleri yapýlýyordu. Bu araç rahatlýkla sökülüp takýlabilen
         çubuklardan ve üzerlerine gerilmiþ kumaþlardan yapýlmýþ bir delta kanattý. 1948
         yýlýnda Dr. Francis Rogallo portatif delta kanadý almayý baþardý. Zamanla
         delta kanatlar emniyet ve performans açýsýndan oldukça geliþtiler ve yakýn
         zamana kadar en ucuz ve en hafif hava aracý olma özelliklerini korudular.
         Ancak malzeme ve üretim teknolojileri geliþtikçe delta kanatlarýn
         performanslarý ile birlikte fiyatlarý da artmaya baþladý. Bugün tecrübeli bir pilot,
         30-35 kg aðýrlýðýndaki delta kanadýna ek olarak yedek paraþüt, hava
         akýmlarýna göre þekillendirilmiþ baðlantý elemanlarý, altimetre, variometre,
         pusula ve hýz saati gibi bazý cihazlara ve telsize ihtiyaç duyar. Elbette bütün
         bunlarý taþýmak için bir araç ve uçmayý düþündüðünüz tepedeki kalkýþ
         noktasýna kadar uzanan bir yol gereklidir.  
              Bu yüzden 1970’li yýlarýn sonlarýnda bazý uçucular yapýsý sabit ve aðýr
         olmayan, daha esnek ve daha hafif bir hava aracý arayýþýna girdiler. Birkaç
         öncü paraþütlerle yamaçlardan uçuþ denemelerine baþladýlar. Bunlar uçaktan
         atlayarak limit hýzda (yaklaþýk 198 km/s) düþerken açýlmak üzere dizayn
         edilmiþ serbest düþüþ paraþütleriydi. Çok geçmeden limit hýzdaki açýlýþ
         þokunun doðurduðu aþýrý yüksek gerilimlerin daha yavaþ ve daha yumuþak
         olan yamaç kalkýþlarýnda ortaya çýkmadýðý farkedildi ve farklý malzemelerden
         daha büyük boyutlarda paraþütlerin iþe yarayabileceði düþünüldü.  
              Üreticiler hava geçirgenliði olmayan kumaþlardan daha geniþ yüzeyli
         paraþütler üretmeye baþladýlar. Bu kumaþlardan üretilmiþ bir paraþüt eðer limit
         hýzda düþen bir paraþütçü tarafýndan açýlacak olsa büyük ihtimalle patlardý.  
              Çok geçmeden ucuzluðun ve basitliðin en son teknoloji ile birleþtirildiði
         Fransýzca "parapente", Almanca "gleitschhirmfliegen", Ýngilizce "paragliding"
         ve Türkçe "yamaç paraþütçülüðü" adýyla bilinen yepyeni bir spor doðdu.
         1980’li yýllarda yamaç paraþütçüleri düzenli olarak tepelerden havalanmaya
         baþladýlar. Rengarenk kanatlar bütün kýtalarýn tepelerinde görülmeye baþladý,
         Japonya'daki Fuji Daðý ve Himalayalar'daki Everest zirvesinden uçuþlar
         gerçekleþtirildi.  
              Yamaç paraþütü üreticileri daha yavaþ bir çöküþ oraný ve daha iyi bir
         süzülme performansý için çalýþtýkca yamaç paraþütleri serbest düþüþ
         paraþütlerinden tamamen farklý bir þekil aldýlar. Geniþ yüzeyleri, uzun ve ince
         ipleri, dar hücre giriþleri ve týpký bir uçak kanadýný andýran kesitleriyle bir
         paraþütten çok uzun ve ince bir "kanat" þeklini aldýlar. Süzülme açýlarý serbest
         düþüþ paraþütlerinin çok altýna indi, hatta uygun þartlarda süzülmek yerine
         yükselebilecek performansa ulaþtýlar.Yüzlerce kilometrelik mesafe rekorlarý
         kýrýldý, saatlerce süren uçuþlar kaydedildi ve termik ve dalga kaldýrýcýlarý
         kullanýlarak binlerce feet irtifalara çýkýldý. Bu spor son yýllarda o kadar hýzlý
         yayýldý ki çoðu ülkede delta kanattan daha fazla meraklýsý ortaya çýktý.  
              Bugünkü yamaç paraþütlerinin 6:1 ve 9:1 arasýnda deðiþen süzülme
         oranlarý delta kanatlarýnkiyle (12:1-18:1) yada planörlerinkiyle (20:1-45:1)
         karþýlaþtýrýldýðýnda çok iyi görünmeyebilir fakat bir yamaç paraþütünün onlarýn
         sahip olmadýðý bazý avantajlarý vardýr. Kolaylýkla havalanýr, yönlendirilir ve
         inerler, birkaç dakikada açýlabilir ve toplanabilirler. Uygun bir eðitimle temel
         uçuþ kontrolü becerisi birkaç günde kazanýlabilir. Hafifliði ve küçük boyutlarý
         sayesinde rahatlýkla sýrtýnýza alýp hiç bir yola, hava alanýna yada baþka bir
         tesise gerek duymadan kalkýþ noktasýna týrmanabilir ve yollarý olmayan
         daðlardan bile kolaylýkla havalanabilirsiniz.  
              Basit ve zevkli olmasýnýn yanýsýra havacýlýðýn her dalýnda olduðu gibi
         yamaç paraþütçülüðünün de kesinlikle uymanýz gereken bazý emniyet kurallarý
         vardýr. Havacýlýðýn düþüncesiz, dikkatsiz, tedbirsiz ve aptalca hareketleri
         affetmediðini asla unutmamamýz gerekir. Güvenli uçuþlar için içinde
         uçtuðumuz hava tabakasýný kesinlikle tanýmalý, paraþütümüzün deðiþik þartlar
         altýndaki davranýþlarýný iyi bilmeli ve doðanýn þartlarýný ve kendi limitlerimizi
         asla zorlamamalýyýz.
              Yamaç paraþütçülüðü havacýlýðýn belkide en basit ve en kolay yoludur.
         Fakat bütün diðer macera sporlarý gibi ihmal, yanlýþ uygulamalar ve uygun
         olmayan þartlarda yapýlmasý gibi hallerde ciddi yaralanmalar, hatta ölümlere
         bile yol açabilir.  
 
 
 

. 
                                   YAMAÇ PARAÞÜTÜNÜN YAPISI VE BÖLÜMLERÝ

              Yamaç paraþütü basit bir hava aracýdýr, fakat bütün diðer hava araçlarý
          gibi karmaþýk ve güç bir dizayn çalýþmasýnýn ürünüdür.Yamaç paraþütü ana
          hatlarýyla kanopi, ipler ve kuþam olarak üç kýsýmda incelenir.  
              A. Kanopi:  
              Bizi havada taþýyan kumaþ kýsma kanopi yada kanat adý verilir. Kanat,
          uçuþ sýrasýnda içerisi hava ile dolacak olan, birbirinin üzerine yerleþmiþ iki
          katlý kumaþ yüzeyden meydana gelir.Kanadýn alt ve üst yüzeyleri bir uçak
          kanadý kesidinde olduðu gibi dikey parçalarla birleþtirilmiþtir. Bu parçalar
          kanadý, dik olarak kesen hücrelere bölerler. Havanýn kanadýn içerisine
          dolabilmesi için kanadýn hücum kenarý diye adlandýrýlan ön kenarý açýk, dolan
          havanýn içeride hapsolmasýný saðlamak için firar kenarý denilen arka kenarý
          kapalýdýr. Böylece paraþütün kumaþý da havayý hiç geçirmediðinden kanopi,
          içine giren havayý hapsederek katý bir kanat formunu alýr. Kanat içindeki hava
          basýncýnýn eþit olarak daðýlmasýný ve kanopinin düzgün þekilde þiþmesini
          saðlamak için hücrelerin yan duvarlarýnda havanýn hücreler arasýnda geçiþini
          saðlayan delikler vardýr. Tamamen hava ile dolduðunda kanopi týpký bir uçak
          kanadý gibi alt yüzeyi düz üst yüzeyi kavisli bir þekil alýr. Tipik bir kanopide
          40-60 hücre vardýr. Genelde hücrelerin uzunluklarý kanadýn ortasýndan uçlara
          doðru gittikçe azalarak kanada yukarýdan bakýldýðýnda eliptik bir görünüm
          kazandýrýrlar. Bu þekle planform adý verilir. Kanopinin yan taraflarýna kulak adý
          verilen dengeleyici parçalar yerleþtirilmiþtir. Kulaklar, paraþütün dengeli
          uçmasýný ve dýþa doðru kuvvet uygulayarak gergin kalmasýný saðlarlar, ayrýca
          sonuçsal sürüklenmeyi de minimuma indirirler. Modern kanopilerde kulaklar
          kanadýn aský ipleriyle aþaðýya doðru çekilen uzantýlarý þeklindedirler.  
              Kanatlar, pilotun kilosu ve farklý uçuþ koþullarýna göre birçok deðiþik
          büyüklüðe ve en/boy oranýna sahip modellerde üretilmektedirler.  
              B. Ýpler:  
              Aský ipleri ve fren ipleri olarak ikiye ayrýlýrlar. Aðýrlýðý ve sürüklenmeyi
          azaltmak için ipler kevlar (karbon lifi) ve darcon gibi çok dayanýklý
          maddelerden mümkün olduðu kadar ince üretilirler. Yapýyý basitleþtirmek
          amacýyla herbiri uzunluklarýnýn ortalarýna yakýn bir yerde ikiye ayrýlarak
          kanada ulaþýrlar. Kanopinin ön kýsmýndaki ipler dayanýklý metal halkalarda
          birleþerek ön kolonlara, arka kýsmýndaki ipler arka kolonlara baðlanýrlar. Firar
          kenarýnýn sað ve sol uçlarýna bir kaç noktadan baðlý olan fren ipleri birleþerek
          tek bir ip halinde arka kolonlara kadar gelirler ve burada uçuþ sýrasýnda
          býrakýldýklarýnda savrulup gitmelerini engelleyen halkalardan geçerek pilotun
          uçuþ sýrasýnda tuttuðu halkalarda son bulurlar. Fren ipleri kolayca ayýrt
          edilebilmeleri için farklý renklerde olurlar.  
              C. Kolonlar:  
              Kolonlar iplerle kuþamý birleþtirirler, genelikler bütün ipler metal halkalarda
          toplanýrlar ve kolonlarla birleþirler. Kolonlar kalkýþlarda pilotlarýn bütün ipleri
          birden tutup çekebilecekleri tek bir nokta teþkil ederler, ayrýca bütün ipleri tek
          tek ayýrmadan bir kuþamý söküp diðerini takmamýzý saðlarlar. 
              Arka kolonlarda ayrýca fren iplerinin geçtiði küçük halkalar ve uçuþtan
          sonra fren kontrollerin tutturulabileceði velkro veya çýt-çýt gibi malzemeler
          bulunur.  
              D. Kuþam:  
              Yamaç paraþütü kuþamlarý genelde ayný temel yapýyý taþýrlar. Oturmak
          için plastik yada tahtadan bir oturak kýsmý, kumaþtan bir sýrtlýk, omuz askýlarý,
          göðüs ve bacak kolonlarý ile iplerin baðlandýðý aský kolonlarý vardýr. Son
          zamanlarda üretilen modellerde hýz sistemleri için baðlantýlar, kevlar sýrt
          koruma plakalarý, yedek paraþüt ve safra bölümleri de bulunmaktadýr. Bütün
          kuþamlar vücut ölçülerine ve uçuþ pozisyonuna göre ayarlanabilirler.