GUNES ENERJISI ve GUNES PILLERI
Enerji tuketimi ve dolaysiyla enerji ihtiyaci gelisen teknolojiyle
birlikte gunden gune artmaktadir.Sinirli rezerve sahip olan petrol,komur
vs.gibi konvansiyonel enerji kaynaklariyla bu ihtiyacin surekli olarak
karsilanamayacagi da bir gercektir.Ayrica bugunku tuketim degerleri baz
alinarak yapilan hesaplamalara gore,komur 240, petrol 43 ve dogal gaz 67
yil sonra tukenecektir.Bu durumda, kullanilmakta olan yakitlara altarnatif
olabilecek yenilenebilir ve atiklari cevreyi kirletmeyecek enerji
arayisina gidilmistir.Bu calismalar sonucu bir cok enerji sistemi
gelistirilmistir.
Bu sistemler arasinda dunyada en cok kullanilanlardan biri de
fotovoltaik enerji sistemleridir.Fotovoltaik enerji sistemleri; doga
dostu,kaynagi gunes oldugu icin sonsuz rezervli,hareketli parcasi olmadigi
icin bakim gerektirmeyen,sessiz ve tasinabilir bir enerji elde etme
yontemidir.
GUNES PILLERI
Fotovoltaik terimi,isiktan
gerilim uretilmesi anlamina gelir ve genellikle "PV" ile gosterilir.Fotovoltaik piller icin kullanilan ortak terim" Gunes Pilleri"
olmakla birlikte, bu piller her turlu isik altinda elektrik
uretebilirler.Gunes pilleri enerjinin korunumu yasasina uygun
olarak, isik enerjisini elektrik enerjisine donusturen cihazlardir;ancak
enerjiyi depolayamazlar.Isik kaynagi (ornegin gunes) ortadan
kaldirildiginda, pilin urettigi elektrik de kesilir.Eger gece boyunca
da elektrik kullanilmak istenirse, devreye bir elektrik depolayicisi (aku)
eklenmelidir.
GUNES PILLERINININ CALISMA PRENSIBI
Tipik bir silisyum gunes pili 0,5 volt kadar elektrik uretebilir.pilleri
seri baglayarak uretilen gerilimi arttirmak mumkundur.Genellikle,30-36
adet gunes pili, 15-17 voltluk bir cikis gucu vermek icin birlikte
baglanabilir; ki bu voltaj degeri de, 12 voltluk bir akuyu sarj etmek icin
yeterlidir.Farkli cikis gucu verecek sekilde imal edilmis gunes pilleri
bulmak olasidir.Silisyum pillerinin seri baglanmasi ile moduller,
modullerin birbirine baglanmasi ile orguler olusur.Her modul seri ve
aralel baglanmasina olanak saglayacak sekilde, baglanti kutusuyla birlikte
dizayn edilir.
Moduller genelde 12V-24V gerilim ve 20-65Wp gucleri arasinda degisik
kapasitelerle uretilir.Ancak modullerin seri ve paralel baglanmasiyla bu
gerilim ve gucun arttirilabilmesi mumkun olacaktir.Bir modulun omru 20
yildan fazladir ve fiyati 5-8 us$/Watt civarindadir.moduller, yuzeyinin
temizligi ve elektriksel ve mekanik baglantilarinin kontrol edilmesi
disinda baska bakim gerektirmez.
GUNES PILLERININ CALISMA PRENSIBI
Baska malzemeler kullaniliyor olsa bile gunumuzde pek cok gunes pili
silisyumdan yapilmaktadir.Gunes pilinin uzerine gunes isigi dustugunde
silisyum atomunun son yorungesindeki valans elektronu negatif
yuklenir.Isik foton denilen enerji partikullerinden olusmustur.fotonlar
bir atoma carptiginda tum atom enerjilenir ve en kolay kopabilecek durumda
olan son yorungedeki valans elektronu kopar.Serbest kalan bu elektronda
voltaj ve elektriksel basinc olarak isimlendirecegimiz potansiyel enerji
ortaya cikar.Bu ortaya cikan enerjide bir akuyu sarj etmek veya bir
elektrik motorunu calistirmak icin kullanilabilir.
GUNES PILLERININ YAPISI
Tek kristalli silisyum gunes pilinin rengi koyu mavi olup agirligi 10
gramdan azdir.Pilin ust yuzeyinde pil tarafindan uretilen akimi toplayacak
ve malzemesi genellikle bakir olan on kontaklar vardir.Bunlar negatif
kontaklardir.Kontaklarin altinda 150 mm kaliniginda yansitici ozelligi
olmayan bir kaplama tabakasi vardir.Bu kaplama tabakasi pil yuzeyinden
olan yansimayi onler.Pilin on yuzeyi normal olarak yansiyan isigin bir
kismini daha yakalayabilmek icin pramitler ve koniler seklinde dizayn
edilmistir.yansitici olmayan kaplamanin altinda pilin elektrik akiminin
ortaya ciktigi yapi bulunur.