METALIK MADENLERIN ARAMA AŞAMALARI

Maden yatakları,jeolojik süreç sonucunda oluşmuş,olağan üstü element içeren kayaçlardır.Metalikmadenler,endüstriyel hammaddeler ve enerji hammaddeleri şeklinde gruplandırılabilir,

Maden aramanın planlanmasında yan kayacın özellikleri dikkate alınmalıdı.Magmatizma,yüzeysel alterasyon veya bozuşma , totullaşma , metaformizma cevherleşmeye sebep olabilir. Oluşumun yan kayaçla eşzamanlı olup olmaması ,oluşan yatğın tipi ve şekli ,ilgili elementeler ve alterasyonlar ,oluşum yaşı gibi parametreler aranacak madene göre arama programını dolayısı ile maliyetleri etkiler.

Herhangi bir madenin aranması, obölgede gerçekleşmiş jeolojik olayların , etkili oldukları alanların , kayaç türlerinin ve geometrik çözümlenmesini gerektirmektedir. Arama süreci , önceden üretilmiş verilerin yorumlanmasıyla başlar , madenin tüketilmesine rağmen bir süre daha devam eder.

Aranan maddenin oluşum özelliğine göre,

1)Öncelikle ; palecoğrafya,jeoloji,uzaktan algılama,jokimya , metalojeni haritaları ve maden /zuhur bilgileri gibi temel bölgese veriler büro çalışmasile değerlendirilebilir

2)Önemli bulunan bölgelerde(provens)ön aramalar (prospeksiyon) şeklinde arazi çalışmalarına başlanır. Jeoloji,jeokimya,jeofizik haritaları (küçük ölçekli)tamamlanır vegerektiğinde stratigrafi sondajı yapılır.

3)Önarama sahalarından derlenen verilerin değerlendirilmesi sonucunda , belirlenen hedef sahalarda (explorasyon) aşamasına geçilir. Maden jeolojisi , jeokimya anomali , jeofizik haritları , (büyük ölçekli)tamamlanır.Açınsama (istikşaf) ve rezerv sondajları yapılır.Gerektiğinde yarma/galerigibi yöntemlere baş vurulur veteknolojik test örneği alınır.

4)Güncelleştirilmiş maden jeoloji haritaları ve diğer bilgiler ışığında üretim sürecinde karşılaşılan problemler ile üretim tamamlandıktan sonra çevrede veya daha derinde madenin devamının veya buna bağlı oluşmuş başka bir madenin bulunup bulunmadığı araştırılır.

METALOJEN˜ HAR˜TASI /MADEN/M˜NERAL˜ZASYON B˜LG˜LER˜

Maden yataklar�n�n da§�l�m�n�,bunlar b”lgesel tektonik (jeolojik yap� ve kaya topluluklar�)ile iliŸkisini g”steren ”l‡ekli haritalard�r. Metalojeni , maden yataklar�n�nk”kenini inceler. ™zellikle maden yataklar�n�noluŸtuklar� zaman ve bulunduklar� yerin b”lgesel jeoloji ”zellikleriyle olan ilgisini ortaya koymaya ‡al�Ÿ�r . CevherleŸmeye elveriŸli b”lgelerin saptanmas�nda yararlan�labilir.

UZAKTAN ALGİLAMA

Ön arama aşamasından LANDSAT TM uydu sayısal görüntülerinin analizi ile elde edilen verilerin COĞRAFI BILGI SISTEMI yazılımı kullanılarak diğer yer bilimleri disiplinlerince üretilen verilerle birlikte değerlendirilmesi yapılmalıdır.Uygulamalı aşamaları;

1)Kuzeyleme ve ölçek düzeltmeleri

2)Gerektiğinde uydu sayısal görüntü mozayiğinin oluşturulması.

3)Bilinen madenler ve zuhurların , görüntü üzerindeki lokasyonlarınayerleştirilmesi

4)jeofizik haritalarının amaç doğrultusunda sadeleştirilerek sayısallaştırılması.

5)jeoloji haritasının sayısallaştırılması

6)jeokimya haritalarının amaç doğrultusunda sadeleştirilerek sayısallaştırılması.

7)Temel harita üzerine tüm verilerin projeksiyonu ve yorumlaması

8)Önem sırasına göre hedef sahaların sıralanması ve harita basımından oluşur.

GENEL JEO KIMYA HARİTALARI

Temel jeokimya çalışmaları kapsamında önceden üretilmiş haritalardır.Ön arama aşamasında ilave jeokimya haritaları gerekebilir. Üretilen jeokimya haritalarında genellikle dere sedimanı,toprakve kayaç örneklerinden yararlanılır.