İyi Bir Konu?manın ?zellikleri
- Konu?ma, konuya yeni ve özgün bir yakla?ım getirmelidir. Panel, açık oturum gibi çok konu?macının yer aldı?ı bir toplantıda konu?uluyorsa, bir öncekinin söylediklerini aynen tekrar etmemeye dikkat edilmeli, payla?ılan görü?lerde ayrıntılara dikkat çekilmelidir.
- Konu belirli bir ana dü?ünce çevresinde toplanmalıdır.
- Neden-sonuç, soru-yanıt, sav(iddia)-kanıt ili?kisi gözetilmelidir.
- İnandırıcılık esas alınmalıdır. Bunun için sav, kanıtlara, tanıklara, belgelere dayandırılmalıdır.
- Tekrarlardan, konuyu da?ıtacak sapmalardan kaçınılmalı; konu?ma süresince odak nokta gözden kaçırılmamalıdır.
- Konu?macı konusuna hakim, alanında bilgili bir ki?i oldu?unu dinleyicisine hissettirmelidir.
- Konu?maya yapıcı, güvenilir bir hava hakim olmalıdır.
- Uzun cümlelerden kaçınılmalı; anla?ılır, kısa cümleler kurulmalıdır.
- Soyut ifadeler, a?ırı teknik terimler kullanılmamalıdır.
- Kitap ifadelerinden, yapmacıklıktan, ??edebiyat parçalamaktan? uzak durulmalıdır.
- Toplulu?u galeyana getirecek, çatı?ma ve karga?a yaratacak üsluptan sakınılmalıdır.
- Do?al, rahat, sakin bir tavırla konu?ulmalıdır.
- Konunun ilgi çekici, özgün yanları vurgulanmalıdır.
- Tekdüzelikten kaçınılmalı, konu ilginç örneklerle renklendirilmelidir.
- Konu?ma sırasında görsel, i?itsel, yazılı araçlar etkin ve i?levsel bir ?ekilde kullanılmalı, dinleyicinin dikkati uyanık tutulmalıdır.
- Ne tür bir konu?ma yapılaca?ına ba?lı olarak konu?ma süresi 15 dakika ile 60 dakika arasında tutulmalı, süre a?ılmamalıdır. Süre iyi ve do?ru kullanılmalıdır.
- Dinleyicilere soru sorma ?ansı ve zamanı tanınmalıdır.
- Jest ve mimiklere dikkat edilmelidir.
- hatalarından kaçınılmalıdır.
- Diksiyon ve yapılmamalıdır.
- Açık, düzgün, sa?lam bir Türkçeyle toplulu?a hitap edilmelidir.
- na uygun bir konu?ma metni hazırlanmalıdır. Böylelikle konu?madaki belirlenmelidir.
————————————————————————–
İyi Bir Konu?macının ?zellikleri
- Konusuna hakim; sorulara ve itirazlara yanıt verebilecek yetkinlikte
- Ciddi
- Nazik ve saygılı
- So?ukkanlı
- Hazırlıklı ve planlı
- Gözlemci
- Konu?ma ortamını kontrolü altında tutabilen
- Dinleyiciyle ileti?im halinde olan, onun nabzını tutabilen
- Dinleyicisinin yoruldu?u anları farkedip dikkati tekrar kendisine ve konu?masına çekebilen
- Giyimi özenli
- Duru? ve oturu?u saygılı, kendinden emin
- Jest ve mimiklerini, vücut dilini etkin bir ?ekilde kullanabilen
- Konu?tu?u dile hakim
- Sözcüklerini seçerek ve yerinde kullanan
- Yöresel sözcüklere, argoya ve a?ırı teknik terimlere konu?masında yer vermeyen
- Kısa, açık ve etkili cümleler kuran
- Diksiyonu ve u hatasız
- ?ok hızlı ya da çok yava? konu?mayan, sözcükleri yuvarlamayan veya a?ırı derecede seslendirmeyen
- Ses tonunu etkili kullanan, çok alçak ya da çok yüksek sesle konu?mayan
- Vurgu ve tonlamaları yerinde kullanan, duygusal tonlamaya dikkat eden
- Süreyi etkin ve do?ru kullanabilen
- Sorulara saygıyla ve dikkatle yanıt veren
- Konu?madan önce mutlaka prova yapmı? olan konu?macı, iyi bir konu?macıdır.
—————————————————————
Konu?ma Türleri
a. Açı? ve tören konu?ması: Ba?latma, sunma amaçlı, kısa, bilgi verici konu?malardır. ?ok kısa tutulmalı, asıl konu?macılara ya da törene hemen geçilmesi sa?lanmalıdır. Bu tür konu?maların yapılmasında amacın dinleyici/izleyici toplulu?unu toplantıya ya da törene hazırlamaktan ibaret oldu?u unutulmamalıdır.
b. Söyle?i: Radyo, televizyon gibi yayın organlarında, dinleyici/izleyiciyi aydınlatmak, bilgilendirmek, e?itmek ve e?lendirmek amacıyla yapılan, süresi sınırlandırılmı? konu?malardır. Birden fazla konu?macı belirli bir süreyi payla?abilece?i gibi süre tek konu?macı tarafından da kullanılabilir. Bu tür konu?malarda konu önceden belirlenmi?tir ve dinleyiciyi sıkmayacak bir akı?a sahiptir. Söyle?i türü konu?malara her türden dinleyiciye seslenmek için ba?vurulabilir. Konu?manın renklenmesini sa?layacak fıkralara, ?iirlere, anılara, ya?antılara, alıntılara yer verilir. ?znel ve duygusal bir tavır sergilenebilir. Hazırlıklılık ve birikim esastır.
c. Bilimsel konu?ma: Panel, açık oturum, konferans gibi bilimsel amaçlı toplantılarda gerçekle?tirilen, konuyla ilgili bir toplulu?a belirli bir bilginin aktarılmasını amaçlayan, konusunun uzmanı ki?iler tarafından yapılan konu?malardır. Nesnellik, planlılık, ciddiyet, bilimsellik, hazırlıklılık esastır.
d. Söylevler(Nutuk): Geni? halk kitlelerini belirli bir duygu do?rultusunda harekete geçirmeyi, co?turmayı, bir konuda ikna etmeyi amaçlayan etkili konu?malardır. Askeri, akademik, siyasal, dinsel, hukuksal içerikli olabilir. Kar?ıt dü?ünceyi çürütmek, savununlan dü?ünceyi olabildi?ince etkili bir ?ekilde kanıtlamak, amaçtır. Konu?macının topluluk kar?ısında etkin konu?abilme gücüne sahip, hitap etti?i kitle tarafından sevilen ve sayılan, lider karakterli, sesini, jest ve mimiklerini güçlü ve etkili bir ?ekilde kullanabilen bir ki?i olması gerekir. —————————————————————–Konu?ma İçin Hazırlık
- Konu?manın amacını, ana dü?üncesini ve ana hatlarını belirleme.
- Konu?ma süresini belirleme.
- Ne tür bir konu?ma yapılaca?ını belirleme(Konferans, söyle?i, tartı?ma, söylev, savunma, açık oturum ya da panel konu?ması).
- Konu?ma ve konu?macıdan beklentileri belirleme.
- Konu?ma sırasında kullanılacak araçları seçme ve hazırlama(Görsel, i?itsel, yazılı araçlar: Tepegöz, saydam, film, müzik kaydı vb.)
- Konu?manın yapılaca?ı yerin fiziksel özelliklerini inceleme.
- Konu?ma metnini hazırlama:
a. Konu?ma metninin tamamını yazılı olarak hazırlama: Konu?mayı metne sadık kalarak do?rudan kâ?ıttan okumak, ciddi ve resmi bir konu?ma için uygun bir hazırlanma biçimidir. Metnin çizgisiz kâ?ıda, bilgisayarla ya da daktiloyla (çift satır aralı?ıyla ve iri harflerle) yazılarak hazırlanması, konu?ma sırasında metnin takbini kolayla?tıracaktır.
b. Konu?ma sırasında zaman zaman yararlanılacak not kartları hazırlama: Do?al, rahat ve içten bir konu?ma için benimsenebilecek hazırlanma biçimidir.
- Hitap edilen toplulu?un(dinleyicilerin) özelliklerini belirleme(Ya?, cinsiyet, kültür düzeyi, di?er belirgin özellikleri, konu?mayı dinlemekten amaçlarının ne oldu?u).
- Konu?maya ba?lamadan önce dinleyiciyi hazırlama:
a. Fiziksel olarak: Dinleyiciyi selamlayarak ilk ileti?imi kurma.
b. Dü?ünsel olarak: Konu?manın içeri?ini, amacını, belirgin özelliklerini, süresini, konu?ma sonunda sorulara ve tartı?ma bölümüne yer verilip verilmeyece?ini bildiren kısa(bir iki cümlelik) bir ön açıklama yapılması.
